artykuły

popularne

Ustawa śmieciowa – dwadzieścia pytań i odpowiedzi

Autor: Kancelaria Skibiński Data: 2014-01-22 Tagi: , , ,

Ustawa z dnia 1 lipca 2011 r. o zmianie ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach oraz niektórych innych ustaw – zwana powszechnie ustawą śmieciową zmieniła dotychczasową regulację prawną. Mimo, iż obowiązuje ona już od ponad miesiąca mieszkańcy ciągle uskarżają się na problemy z jej stosowaniem. W związku z tym postanowiliśmy przygotować dwadzieścia najczęściej zadawanych przez klientów pytań wraz z możliwie krótkimi odpowiedziami. Oto one:

1. Czy ilość dni zamieszkiwania na nieruchomości ma wpływ na powstanie lub niepowstanie obowiązku poniesienia opłaty?

Nie, bowiem zgodnie z dyspozycją art. 6 i ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach opłata powstaje w przypadku nieruchomości na których zamieszkują mieszkańcy za każdy miesiąc w którym na danej nieruchomości zamieszkuje mieszkaniec, a w przypadku nieruchomości niezamieszkałych – za każdy miesiąc w którym na danej nieruchomości  powstały odpady komunalne. Nie ma zatem znaczenia ilość faktycznych dni zamieszkiwania mieszkańca na nieruchomości.

2. Czy dokonując wyboru metody ponoszenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi Rada może wprowadzić własną metodę nie wynikającą z ustawy tylko z warunków i potrzeb miejscowych?

Nie, bowiem w stanowieniu metody zgodnie z art. 7 i 88 Konstytucji ograniczona jest do upoważnień wynikających z obowiązującego prawa a tym samym musi dokonać wyboru dla nieruchomości zamieszkałych spośród metod określonych w art. 6j ust. 1 lub ust. 2 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, natomiast w przypadku innych nieruchomości – niezamieszkałych oraz typu mieszanego, rada musi kierować się dyspozycją art. 6j ust. 3 i ust. 4 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. Ma jednak uprawnienie do wyboru więcej niż jednej metody obliczenia opłaty na terenie gminy.

3. Czy można składać łączną deklarację z tytułu opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi od wszystkich nieruchomości jakie posiada dana osoba na terenie gminy?

Nie, bowiem art. 6n ust. 1 pkt 1 w związku z art. 6m ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach wiążą składanie deklaracji nie z ilością posiadanych na terenie gminy nieruchomości, lecz z faktem zamieszkiwania na nieruchomości pierwszego mieszkańca lub powstawaniem odpadów komunalnych. Dlatego każda nieruchomość powinna – o ile powyższe okoliczności wystąpią – składać własną deklarację o wysokości opłaty.

4. Czy zmiana danych właściciela lub ilości odpadów powinna skutkować złożeniem nowej deklaracji czy jej korektą?

Powinna zostać złożona nowa deklaracja zgodnie z art. 6m ust. 2 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. Korekta deklaracji nie jest bowiem w ustawie przewidziana.

5. Czy z tytułu obowiązku ponoszenia opłaty wydawane będą osobom fizycznym będącymi właścicielami nieruchomości decyzje podatkowe jak w podatku od nieruchomości?

Zgodnie z art. 6h i 6i ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach właściciele nieruchomości zobowiązani są do ponoszenia opłaty za gospodarowanie odpadami na rzecz gminy (analogicznie związku gmin). Dopiero brak uiszczenia opłaty w należnej wysokości lub uiszczenie jej w nieprawidłowej wysokości, albo niezłożenie deklaracji o wysokości opłaty albo błędy w deklaracji aktualizują po stronie gminy obowiązek wydania decyzji zgodnie z art. 6o i 6p ustawy.

6.  Czy obowiązek zapłaty opłaty to jedyny sposób jej wygaśnięcia?

Nie, bowiem art. 6q ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach odsyła wprost do Ordynacji podatkowej, a więc również do działu III, który reguluje kwestie innych sposobów wygaśnięcia zobowiązania z tego tytułu.

7.    Jak dokonywać opłaty i w jakich terminach jej dokonywać?

Ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach wskazuje na jej miesięczny charakter przesądzając o tym w art. 6i. Natomiast zgodnie z art. 6l to rada gminy lub zgromadzenie związku ma określić w drodze aktu prawa miejscowego termin, częstotliwość i tryb uiszczania opłaty. Może zarządzić również jej pobór w drodze inkasa; wyznaczyć inkasentów i określić wysokość wynagrodzenia za inkaso.

8.   Czy dopuszcza się potrącenie w opłatach za gospodarowanie odpadami komunalnymi?

Tak bowiem art. 6q ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach odsyła wprost do stosowania Ordynacji podatkowej, zatem również jej działu III wprost a wiec przepisów art. 64 i 65 Ordynacji podatkowej.

9.  Czy dopuszczalne jest przeniesienie na gminę własności ciągnika rolniczego lub samochodu w zamian za nieuiszczoną opłatę z tytułu gospodarowania odpadami komunalnymi?

Tak, bowiem zastosowanie ma dział III Ordynacji podatkowej, a więc zgodnie z art. 6q ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach również przepisy o przeniesieniu praw majątkowych i własności w zamian za zaległość podatkową. Będzie to oczywiście wymagało wszczęcia postępowania w tym zakresie i dopełnienia warunków formalnych w postaci wygaśnięcia zobowiązania z tytułu opłaty.

10.  Czy nadpłatę w opłacie śmieciowej można zaliczyć na poczet zaległości w innych podatkach i opłatach lokalnych?

Sposób zaliczania nadpłaty reguluje art. 55 Ordynacji podatkowej. Wysokość nadpłaty powinna być określona w decyzji organu podatkowego. Zaliczenie nadpłaty na poczet zaległości może jedynie dotyczyć jednak tylko opłaty śmieciowej, bo z takim tytułem została ona organowi przekazana.

11. Jak umarzać, rozkładać na raty i odraczać termin płatności opłaty – czy zgodnie z działem III Ordynacji podatkowej, czy na podstawie art. 64 w zw. z art. 55 ustawy o finansach publicznych?

Zastosowanie z uwagi na art. 6q ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach znajdzie tutaj dział III Ordynacji, czyli składający taki wniosek musi wykazać swój ważny interes lub ważny interes publiczny uzasadniający pozytywne rozpatrzenie takiego wniosku. Nie znajdą tutaj zastosowania przepisy ustawy o finansach publicznych – także te dotyczące należności cywilnoprawnych i zasad ich umarzania. Co istotne, o ile wniosek złoży przedsiębiorca, organ podatkowy powinien rozpatrzyć go również w aspekcie warunków i dopuszczalności oraz maksymalnej intensyfikacji pomocy publicznej w tym pomocy de minimis.

12. Czy opłata za gospodarowanie odpadami komunalnymi może być umarzana z urzędu?

Tak, ale z uwagi na art. 6q ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach nie na zasadach wynikających z ustawy o finansach publicznych art. 55 – 67 ustawy o finansach publicznych, lecz na zasadzie stosowania działu III Ordynacji podatkowej i działu IV (postępowanie) i w przypadkach określonych w art. 67d Ordynacji podatkowej.

13. Ile lat wynosi termin przedawnienia dla opłaty śmieciowej?

Opłata przedawnia się na zasadzie art. 6q ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach i działu III Ordynacji podatkowej po 5 latach liczonych od końca roku kalendarzowego w którym upłynął termin płatności opłaty. Trzeba pamiętać jednak, że termin przedawnienia ulega przerwaniu poprzez zastosowanie środków egzekucyjnych i tym samym biegnie on na nowo, o ile podatnik o zastosowaniu środka egzekucyjnego został odpowiednio zawiadomiony od dnia następującego po dniu w którym środek egzekucyjny znany ustawie został zastosowany. Pamiętać należy, że ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach wyklucza prowadzenie przez wójta, burmistrza, czy zarząd związku komunalnego egzekucji z nieruchomości. Zobowiązania z tytułu opłaty można zabezpieczać również na majątku podatnika zgodnie z działem III Ordynacji oraz przenosić odpowiedzialność na spadkobierców i następców prawnych.

14. Jakie odsetki powinny być liczone od zaległej opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi – podatkowe, czy cywilne?

Wobec odesłania w art. 6q w zakresie opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi do stosowania w pełnym zakresie Ordynacji podatkowej – powinny to być odsetki podatkowe. Nie znajdujemy na gruncie ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach przepisów dopuszczających stosowanie odsetek cywilnych do stosowania w opłatach za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Po 1 lipca 2013 opłata bowiem utraciła cywilny charakter i stała się typową opłata lokalną.

15. Czy liczymy odsetki od pierwszego dnia po terminie wymagalności nieuiszczonej przez zobowiązanego opłaty śmieciowej?

Nie, bowiem przepis art. 6q ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach odsyła nas do działu III Ordynacji podatkowej i tym samym do działu III Ordynacji i art. 54 §1, który stanowi w jakich przypadkach odsetki od zaległości podatkowych nie są naliczane.

16. Czy wystawienie tytułu wykonawczego dla dłużnika opłaty śmieciowej powinno być poprzedzone doręczeniem upomnienia?

Tak, bowiem skuteczne wszczęcie egzekucji musi być poprzedzone doręczeniem upomnienia.

17.  Do kogo kieruje tytuł egzekucyjny wójt, burmistrz, czy prezydent miasta będąc samodzielnym organem egzekucyjnym na podstawie art. 6qa ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach?

Skoro nie może skierować go do naczelnika urzędu skarbowego, bo ten na podstawie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji ma prawo tytuł taki odesłać to skieruje go „sam do siebie” i będzie prowadził egzekucję na podstawie posiadanych i dostępnych danych środkami przewidzianymi w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji za wyjątkiem egzekucji z nieruchomości, bowiem takiego uprawnienia ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w  gminach mu nie przyznaje.

18. Co ma zrobić wójt, jeżeli majątek zobowiązanego znajduje się na terenie innej gminy – jak wówczas prowadzić egzekucję?

Powinien wówczas – jako organ egzekucyjny zgodnie z § 6 ust. 3 rozporządzenia z dnia 22 listopada 2001 r. o wykonaniu niektórych przepisów związanych z postępowaniem egzekucyjnym w administracji – skierować tytuł do wójta, czy burmistrza na terenie którego majątek zobowiązanego się znajduje.

19.  Jak powinien być wystawiony tytuł egzekucyjny w sytuacji prowadzenia egzekucji z majątku wspólnego zobowiązanego i jego małżonka?

Tytuł powinien być jeden ze wskazaniem, że będzie ona prowadzona z majątku wspólnego lub także z majątków osobistych. Tytuł powinien być wystawiony na obydwóch małżonków.

20.  Czy w opłacie śmieciowej dopuszcza się środek egzekucyjny w postaci egzekucji prowadzonej z nieruchomości zobowiązanego?

Tak, ale prowadzić ją może wyłącznie naczelnik urzędu skarbowego. Wójt, czy burmistrz, jako organ egzekucyjny nie posiada bowiem uprawnienia do stosowania tego środka egzekucyjnego.

A.S.

Zdjęcie w artykule wykorzystano ze strony www.gazetaprawna.pl.

Brak komentarzy

Dodaj komentarz

Masz jakieś pomysły?

Autor: