artykuły

popularne

Orzekanie o błędach medycznych

Dzisiejszym wpisem ns blogu chcemy przybliżyć Wam pewien odrębny tryb dochodzenia świadczeń związanych z „błędami medycznymi”. Jest to dość specyficzne postępowanie (któremu bliżej do postępowania administracyjnego, niż do cywilnego), w którym uszczerbki i krzywdy poniesione w związku ze zdarzeniami medycznymi mogą być dochodzone. Tryb ten ma swoje wady i zalety, do zapoznania się z którymi serdecznie zapraszamy!

Z dniem 1 stycznia 2012 r., na mocy znowelizowanej ustawy o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta oraz ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych, weszły w życie regulacje wprowadzające zupełnie nowy pozasądowy sposób dochodzenia roszczeń z tytułu zdarzeń medycznych, będących następstwem udzielania świadczeń zdrowotnych w szpitalach w rozumieniu ustawy o działalności leczniczej.

Celem tego systemu jest uproszczenie i przyspieszenie uzyskania odszkodowania przez poszkodowanych pacjentów. Jako Kancelaria Skibiński, reprezentując w ramach swojej działalności poszkodowanych, korzystaliśmy z tego trybu. Oczywiście należy mieć na uwadze, że w przypadku skomplikowanych zdarzeń, które powodowały znaczny uszczerbek i cierpienia, w tym trybie uzyska się raczej niższe świadczenia (o czym szerzej w dalszej części wpisu). Niemniej do zalet należy zaliczyć prostotę, szybkość i taniość, co z pewnością dla wielu osób jest nie do przecenienia, szczególnie gdy okoliczności powstania zdarzenia medycznego są stosunkowo jasne.

Definicja zdarzenia medycznego.

Zgodnie z ustawą zdarzeniem medycznym jest zakażenie pacjenta biologicznym czynnikiem chorobotwórczym, uszkodzenie ciała, rozstrój zdrowia pacjenta lub jego śmierć wskutek niezgodnych z aktualną wiedzą medyczną: diagnozy, leczenia (włącznie z zabiegiem operacyjnym), zastosowania produktu leczniczego lub wyrobu medycznego. Ustaleniem czy doszło do zdarzenia medycznego zajmują się specjalne, wojewódzkie komisje, powoływane przez wojewodów. Postępowania przed tzw. wojewódzkimi komisjami do spraw orzekania o zdarzeniach medycznych odnoszą się do stwierdzenia, czy do zdarzenia medycznych doszło.

Komisje do spraw orzekania o zdarzeniach medycznych.

Wojewódzkie komisje do spraw orzekania o zdarzeniach medycznych to organy postępowania ugodowo – mediacyjnego, złożone z 16 członków o wykształceniu medycznym i prawniczym.

Komisje te nie przyznają odszkodowań, lecz zajmują się ustaleniem, czy zdarzenie medyczne miało miejsce czy też nie. Komisja ustala czy poszkodowany rzeczywiście doznał szkody, którą zgłosił. W tym celu komisje przeprowadzają postępowanie dowodowe, mogą w szczególności wzywać wnioskodawcę do złożenia wyjaśnień, powoływać biegłych, żądać przedłożenia dokumentacji medycznej od podmiotu prowadzącego szpital, wzywać osoby powiązane ze szpitalem do składania wyjaśnień, dokonywać wizytacji pomieszczeń, czy przeprowadzać postępowanie wyjaśniające na jego terenie. Komisje orzekają w składzie 4-osobowym. W ich posiedzeniach może uczestniczyć wnioskodawca, podmiot leczniczy prowadzący szpital i ubezpieczyciel. Niejawna jest tylko ta część posiedzenia, w trakcie której odbywa się narada i głosowanie nad orzeczeniem.

Orzeczenie winno być wydane w terminie 4 miesięcy od złożenia wniosku o ustalenie zdarzenia medycznego. Orzeczenie to doręcza się wnioskodawcy, kierownikowi podmiotu leczniczego prowadzącego szpital oraz ubezpieczycielowi. W terminie 14 dni od dnia doręczenia orzeczenia podmiotom tym przysługuje wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Ponowne rozpoznanie sprawy następuje w terminie 30 dni od dnia otrzymania wniosku.

W terminie 30 dni od dnia doręczenia orzeczenia ubezpieczyciel musi przedstawić wnioskodawcy propozycję odszkodowania i zadośćuczynienia w granicach ustawowych limitów. Jeżeli ubezpieczyciel nie przedstawi oferty w powyższym terminie jest zobowiązany do wypłaty odszkodowania i zadośćuczynienia w wysokości określonej we wniosku.

Wnioskodawca może propozycję ubezpieczyciela przyjąć lub odrzucić. Przyjęcie propozycji oznacza zawarcie pozasądowej ugody, która wyłącza możliwość dochodzenia roszczeń na drodze sądowej. Wnioskodawca musi złożyć oświadczenie o zrzeczeniu się wszelkich roszczeń za doznaną krzywdę mogących wynikać ze zdarzeń, które komisja uznała za zdarzenia medyczne w zakresie szkód, które ujawniły się do dnia złożenia wniosku.

Ustawa przewiduje jednorazowe świadczenia pieniężne w maksymalnej wysokości:

  • 100.000,00 zł – w przypadku zakażenia, uszkodzenia ciała lub rozstroju zdrowia pacjenta
  • 300.000,00 zł – w przypadku śmierci pacjenta.

Szczegółowe warunki i zakres ustalania wysokości świadczenie zostały określone w Rozporządzeniu Ministra Zdrowia.

O odpowiedzialności szpitala za zdarzenie medyczne można mówić, kiedy określony uszczerbek na zdrowiu pacjenta powstał na skutek decyzji niezgodnych z aktualną wiedzą medyczną. Nie ma znaczenia, kto jest bezpośrednim sprawcą szkody. Szpital będzie odpowiedzialny za zdarzenie medyczne, gdy decyzję o wdrożeniu błędnego leczenia podejmie zarówno lekarz, jak i pielęgniarka, położna czy jakikolwiek inny podmiot działający na terenie placówki. Ważne, że szpital odpowiada również za zaniechanie leczenia, jeśli udzielenie pomocy medycznej było konieczne.

Siedziby komisji mieszczą się w tych samych miastach, co urzędy wojewódzkie (w Białymstoku, Bydgoszczy, Gdańsku, Gorzowie Wielkopolskim, Katowicach, Kielcach, Krakowie, Lublinie, Łodzi, Olsztynie, Opolu, Poznaniu, Rzeszowie, Szczecinie, Warszawie, Wrocławiu).

Należy pamiętać, że powołane przy każdym urzędzie wojewódzkim 4-osobowe gremium, rozpatrywać może wnioski pacjentów, którzy doznali uszczerbku na zdrowiu po 1 stycznia 2012 r.

Procedura składania wniosku.

Pierwszą czynnością, jaką należy wykonać w przypadku zaistnienia opisanego wcześniej zdarzenia medycznego jest złożenie wniosku o jego ustalenie. Z takim wnioskiem może wystąpić pacjent lub jego przedstawiciel ustawowy a w razie śmierci pacjenta również jego spadkobiercy.

Ustawa, w przeciwieństwie do KC, nie ogranicza kręgu uprawnionych do ewentualnego odszkodowania tylko do bliskich, ale rozszerza go na wszystkich spadkobierców. W przypadku śmierci osoby samotnej, niemającej żadnych spadkobierców, jej majątek dziedziczy gmina. Z ustawy o prawach pacjenta wynika, że ona także może zgłosić się po odszkodowanie.

Wniosek należy złożyć w urzędzie wojewódzkim, w komisji do spraw orzekania o zdarzeniach medycznych. Może ona nie tylko wezwać do złożenia wyjaśnień uczestników tego postępowania, tj. pacjenta, kierownika podmiotu leczniczego prowadzącego szpital oraz ubezpieczyciela, ale także inne osoby, zarówno pracujące w tym czasie w szpitalu jak i wskazane we wniosku a mogące posiadać informacje istotne dla prowadzonego postępowania.

Ważne terminy.

Roszczenie do komisji można zgłosić w ciągu 1 roku od dnia, w którym podmiot składający wniosek dowiedział się o zakażeniu, uszkodzeniu ciała lub rozstroju zdrowia albo nastąpiła śmierć pacjenta. Termin ten nie może być jednak dłuższy niż 3 lata od dnia, w którym wystąpiło zdarzenie. W przypadku śmierci wyżej wskazane terminy nie biegną do dnia zakończenia postępowania spadkowego.

Co ważne, złożenie wniosku, w wyniku którego komisja wydała orzeczenie o zdarzeniu medycznym, przerywa bieg przedawnienia roszczeń określony w przepisach KC wynikający ze zdarzeń objętych wnioskiem.

Złożenie wniosku podlega opłacie w wysokości 200 PLN. Na koszty postępowania składają się ponadto koszty podróży i noclegów oraz utraconych zarobków lub dochodów osób wezwanych przez wojewódzką komisję oraz wynagrodzenie za sporządzenie opinii przez biegłego specjalistę z zakresu medycyny (300 PLN plus dodatek za tytuł naukowy; 150 PLN – profesora, 100 PLN – doktora habilitowanego, 60 PLN – doktora). W przypadku orzeczenia o braku zdarzenia medycznego koszty te ponosi podmiot składający wniosek. Natomiast co do zasady, w przypadku orzeczenia o zdarzeniu medycznym koszty ponosi podmiot prowadzący szpital. W razie zaś nie przedstawienia w terminie 30 dni od otrzymania orzeczenia o zdarzeniu medycznym propozycji odszkodowania i zadośćuczynienia – ubezpieczyciel.

Zgodnie z przepisem art. 102 KPC dopuszczalne jest również odstąpienie od obciążenia kosztami postępowania.

Alternatywnie sąd.

Jeśli komisja uzna, że zdarzenie medyczne miało miejsce, ale strony nie dojdą do porozumienia w zakresie wysokości odszkodowania, pozostaje droga sądowa. Tryb przed komisją ma bowiem fakultatywny charakter w stosunku do postępowania cywilnego.

Składając pozew w sądzie należy jednak pamiętać, że praktycznie zaczynamy sprawę od początku, bo sąd nie weźmie pod uwagę orzeczenia komisji jako własnego i przeprowadzi niezależne postępowanie. Poszkodowany lub jego rodzina będą musieli udowodnić przed sądem, że po pierwsze, zdarzenie medyczne miało miejsce a po drugie, że odszkodowanie, o które walczy, jest konsekwencją tego zdarzenia. Sąd, w przeciwieństwie do komisji, zajmie się nie tylko oceną zaistnienia i ustaleniem jego przebiegu, ale zasądzi również zadośćuczynienie i odszkodowanie.

 Wnioski.

Procedura, którą dzisiaj przybliżyliśmy (oczywiście na tyle, na ile było to możliwe w ramach bloga), stanowi ciekawą alternatywę dla dochodzenia roszczeń z tytułu zdarzeń medycznych. Ma, co prawda, zarówno zalety i wady, ale w odniesieniu do konkretnej, indywidualnej sprawy i oczekiwań, może spełnić swoje zadanie. Ważne, że skorzystanie z niej nie zamyka drogi sądowej.

Jeżeli, drogi Czytelniku, miałeś nieprzyjemność i na skutek zdarzenia medycznego poniosłeś uszczerbek – napisz! Z chęcią odpowiemy na Twoje pytania!

P.P.

Zdjęcie pochodzi z witryny Pixabay, na licencji CC0

Brak komentarzy

Dodaj komentarz

Masz jakieś pomysły?

Autor: